مهندسی نقشه برداری یا مهندسی ژئوماتیک

نبود منابع کافی باعث شده است که خیلی از افراد با رشته مهندسی ژئوماتیک یا همان نقشه برداری اشنایی نداشته باشند.

حتی دیده میشود بعضی مواقع با رشته های دیگر نیز، اشتباه گرفته می شود.

اگر بخواهیم واضح تر بگوییم شما خودتان چند مهندس نقشه بردار را می شناسید که در هنگام ورود به رشته مهندسی عمران نقشه برداری از رشته خود بی اطلاع بوده اند؟

این در واقع یک ضعف آموزشی می باشد که از ادامه دادن بحث در مورد این موضوع صرف نظر می کنیم.

اما مپ اسکیل در همین ابتدا می خواهد رشته مهندسی خود را برای دوستان و عزیزانی که تازه پا در این راه گذاشته اند و یا می خواهند وارد این رشته و علوم ژئوماتیک شوند شرح بدهد.

نقشه برداری چیست؟

امروزه اهمیت نقشه و داشتن نقشه با جزئیات دقیق و بروز بر کسی پوشیده نیست.

نقشه برداری یا علوم مرتبط با آن در واقع علم و روش های تعیین موقعیت نقاط روی زمین، فاصله و زوایای بین آنها می باشد.

به عبارت دیگر نقشه برداری روند تحلیل و ثبت اطلاعات کره زمین جهت کمک به ترسیم نقشه برای کاربری های متفاوت می باشد.از جمله کاربری های نقشه برداری می توان  در مقیاس بزرگ به زمینه های نظامی، دریایی، تعیین مرزها و… تا مقیاس های کوچک تر نظیر نقشه های شهری و روستایی ، نقش های معابر ، ثبت املاک و … اشاره کرد.

منحنی میزان در نقشه برداری
منحنی میزان برای نمایش ارتفاع

تاریخچه علوم نقشه برداری

در این روش که حتی در گذشته با استفاده از ستارگان و اجرام فضایی هم صورت گرفته شده است،

انسان ها در طول تاریخ همواره در تلاش بوده اند تا موقعیت های جغرافیایی زندگی خودشان و راه های ارتباطی بین آنها را بر روی کاغذ به ثبت برسانند.

این را می توان در حکاکی های موجود در سنگ نوشته ها ،غارها و حتی بر روی خشت ها نیز مشاهده کرد.

این اقدام ها جهت راحتی دسترسی به هم ، شناسایی موقعیت های جغرافیایی برای زندگی بهتر و حتی مقابله با خطرات احتمالی طبیعی و غیر طبیعی بوده است.

در گذشته جهت ترسیم این اطلاعات از ساده ترین ابزار ها (حکاکی بر روی سنگ و چوب و…)استفاده شده است.

با پیشرفت علم و گسترش ابزار های ترسیم نقشه درگذر زمان این امکان را برای انسان بوجود آمده است تا با ابزارهای جدید بتوانند نقشه دقیق تری از موقعیت مکانی خود به تصویر بکشند.این تجهیزات جدید نظیر قطب نما و … باعث شد تا در سده های گذشته تهیه نقشه به طور قابل توجهی پیشرفت کنند.

با پیشرفت بشر و اختراع بالن ها و هواپیماها تهیه نقشه از سطح زمین وارد مرحله جدیدی از نقشه برداری شد.

اوج اهمیت نقشه برداری در قرن گذشته را می توان در ارتباط با جنگ های جهانی اول و دوم دانست که داشتن نقشه های دقیق از مواضع خود و دشمن چقدر توانسته است به اقدامات نظامی کشورها کمک کند.مهندسی ژئوماتیک.

در حال حاظر تجهیزات دقیق نقشه برداری زمینی جهت قرائت زوایا، فواصل ،مختصات تا تجهیزات نقشه برداری هوایی دقیق و حتی تجهیزلت ماهواره ای دقیق و بروز انسان ها را قادر ساخته است تا بصورت روزانه و بروز نقشه های دقیقی از سطح کره زمین در اختیار داشته باشند.

 انواع نقشه برداری بر اساس نظرات و دیدگاه های مختلف دارای تقسیمات متفاوتی می باشد.

در ادامه به ارائه انواع گرایش های علوم ژئوماتیک می پردازیم.

۱-نقشه برداری زمینی:

این نوع نقشه برداری در واقع  اطلاعات مربوط به سطوح خشکی زمین که شامل تمامی عوارض و پستی ها و بلندی ها می شود، می باشد.

در حقیقت در اولین قدم برای هر نقشه بردار و رسیدن به تخصص عبور از این مرحله است که سر شاخه تمام گرایش های علم نقشه برداری است.

حتی علومی همچون فتوگرامتری و کارتوگرافی مستلزم یادگیری دقیق نقشه برداری زمینی است.

نقشه بردار زمینی در تمام امور و فعالیت های عمرانی و ساختمانی، راهسازی، سدسازی ، نقشه برداری معدن و…  حضور دارد.

۲-نقشه برداری هوایی:

نقشه برداری هوایی یا در واقع فتوگرامتری روشی است که در آن با استفاده از عکس های گرفته شده از سطح زمین که توسط هواپیما ، بالگرد و… تهیه شده اند ، تهیه نقشه صورت می گیرد.

دوربین عکس برداری هوایی
نمایی دوربین عکس برداری هوایی

تصویر بالای نمایی هز نوعی دوربین عکس برداری هوایی یا فتو گرامتری سازمان نقشه بردای کشور می باشد.

البته این دوربین سال هاست از رده خارج شده است.

البته با پیشرفت علم و تجهیزات این روز ها مبحث نقشه برداری با پهپاد که جزو فتوگرامتری بردکوتاه است مطرح شده است که در مقاله های مربوطه بیشتر به آن پرداخته شده است.

۳-نقشه برداری ماهواره ای و فضایی:

در این روش با استفاده از ماهواره هایی که از سطح زمین به فضا پرتاب شده اند و در مدارهای زمین قرار گرفته اند ارسال و ثبت پالس ها در هر لحظه باعث شده است تا گستره استفاده از نقشه برداری، پیشرفته چشمگیری داشته باشد.

شاخه های مختلف علوم نقشه برداری و ژئوماتیک از لحاظ محتوی:

نقشه برداری نظامی:

هدف تعیین اطلاعات جغرافیایی کشورها ، نقشه های پوششی از فعالیت های نظامی ، تعیین مرزهای کشوری و… می باشد.

نقشه برداری توپوگرافی:

هدف شناسایی ویژگی های فیزیکی زمین نظیر پستی ها وبلندی ها ، عوارض موجود بر روی سطح زمین و .. می باشد.

نقشه برداری زیر زمینی:

هدف حفاری زمین به منظور طراحی تونل ها ،معادن ، حفاری چاهها ، ایجاد رمپ و.. می باشد.مهندسی ژئوماتیک. 

نقشه برداری ثبتی (کاداستر):

هدف حفظ ارزش های حقوقی ملک می باشد. در واقع تشخیص مرزهای سند خانه ها ،اراضی کشاورزی و… جهت نشان دادن حقوق ملکیت شخص می باشد.

در چند سال اخیر سازمان ثبت اسناد اقدام به تهیه کاداستر املاک نموده است. که در مقالات بعدی توضیح خواهیم داد.

یکی از بحث های مهم کاداستر در ایان بحث مربوط به تهیه نقشه utm  است که این روز ها بسیار مبحث مهمی شده است زیرا برای  تهیه نقشه های تک برگ لازم است نقشه یو تی ام عرصه ملک تهیه شود که خود جزو وظایف نقشه بردار کارشناس رسمی دادگستری است.

نمونه یک نقشه utm
نمونه نقشه یو تی ام ساختمان

نقشه برداری شهری و روستایی:

هدف ترسیم تمامی عوارض طبیعی و ساخته شده توسط انسان می باشد. ترسیم ساختمان ها، پوشش های گیاهی نظیر درختان ، مسیرهای رفت و آمد و… می باشد.

نقشه برداری مسیر:

در این گونه نقشه برداری ها ، ترسیم معابر شهری و روستایی ، راه های ارتباطی بین آنها ، خطوط انتقال نیرو ، گاز ، برق و… مد نظر می باشند.

هیدوگرافی :

یا آبی در واقع مجموعه روش هایی جهت شناسایی عوارض آبی نظیر دریاها،دریاچه ها، تالاب ها، رودخانه ها، مسیل های آبی ،چاه های آب و…تعیین عمق بستر دریاها جهت تسهیل در رفت و آمد کشتی ها و .. می باشد.

تجهیزات نقشه برداری

تجهیزات نقشه برداری زمینی :

از جمله تجهیزات نقشه برداری زمینی می توان به انواع ترازیاب ها ، زاویه یاب ها ، توتال استیشن ها ، مترهای لیزری،GPS ، منشور ها ، شاخص ها و … اشاره کرد.

تجهیزات نقشه برداری هوایی:

استفاده از تجهیزات هوایی نظیر هواپیماها ، بالگرد ها، پهپاد ها و استفاده از دوربین های تصویر برداری هوایی و … می باشد.

تجهیزات نقشه برداری فضایی و ماهواره ای:

استفاده از ماهواره با دارا بودن سنجنده هایی که توانایی ثبت و ارسال طول موج های کوتاه و بلند را دارند.

سکوی سنجنده ها، GPS ,IMU گیرند های ثبت و ارسال پالس از دیگر تجهیزات ماهواره ها جهت ثبت عکس و یا برداشت نقطه می باشند.

شاخه های مختلف نقشه برداری و علوم ژئوماتیک

علوم مهندسی ژئوماتیک دارای شاخ های متعددی می باشد که در ادامه به ان ها اشاراتی می کنیم.مهندسی ژئوماتیک.

کارتوگرافی:

به تمامی تکنیک ها و علومی که ما را در چاپ و تهیه نقشه کمک می کنند.

یا به عبارت دیگر تمامی روش های پیاده سازی نقشه ها بر روی کاغذ را کارتوگرافی می گویند.

ژئودزی:

علم اندازه گیری هندسه زمین ، شکل و تغییرات فیزیکی آن که بر اثر تنش های درونی زمین از هسته تا پوسته زمین که بر هندسه زمین تاثیر می گذارند تا اثرات سایر اجرام فضایی دیگر که توانایی تغییر در هندسه زمین را دارند ، را به ما نشان می دهد.

نجوم:

تعیین موقعیت به کمک ستارگان ، حالات آنها و نحوه قرار گیری آنها در طول روز و شب می باشد.

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS):

مجموعه عملیاتی شامل انسان ها ، سخت افزار ها، نرم افزارها ، داده ها ، نحوه ارتباط بین آنها جهت پردازش ، تجزیه و تحلیل ، بروز رسانی ، ذخیره سازی داده ها به منظور نمایش یک پایگاه داده مرجع می باشد.مهندسی ژئوماتیک.

فتوگرامتری:

به تمامی علوم و تکنیک های اخذ تصاویر از روی عکس های هوایی و در نهایت ترسیم نقشه از روی تصاویر هوایی با استفاده از نرم افزار ها و سخت افزار خاص می باشد.

سنجش از دور(RS):

هدف از سنجش از دور تهیه نقشه با استفاده از تصاویر ماهواره ای که دارای محدوده های مختلف طیفی میباشند، است.

هیدروگرافی:

تهیه نقشه های آبی جهت هدایت کشتی ها ، سکوهای نفتی و… و همچنین تغییرات آبهای جهان می باشد.

هیدروگرافی
داده های تهیه شده از بستر دریا

آینده شغلی و درآمد رشته نقشه برداری نقشه برداری:

مهندسی نقشه برداری را یکی از سخت ترین رشته های مهندسی از لحاظ فعالیت جسمانی می توان نام برد.

طالبان این رشته باید تحمل در شرایط مختلف جوی را داشته باشند.

کار دربیابان، برف و … همچنین نقشه بردار ها را می توان در کنار معدن کاران و مشاغل سخت دیگر دید.

اشخاصی که علاقه مند به این رشته هستند علاوه ب این موارد باید علاقه به هندسه و فیزیک نیز داشته باشند.

اکثر دروس این رشته کاملا مرتبط با هندسه و ریاضیات می باشد.

بازار کار مهندسی نقشه برداری برای خانم ها:

مسلما خانم ها تا حد زیادی قادر به انجام پروژه های نقشه برداری زمینی نمی باشند.

اما این بدان منظور نیست که در این رشته جایگاهی ندارند.

مهندسان خانم نقشه بردار در امور دفتری و در رشته هایی همچون gis فتوگرامتری و سنجش از دور قادر به فعالیت خواهند بود که این روز ها بازار کار قوی خواهد داشت.

در این مقاله هدف توضیح رشته مهندسی نقشه برداری  مهندسی ژئوماتیک و گرایش های آن بود.

برای اطلاعات بیشتر با ما تماس بگیرید.

جهت اخذ راهنمایی درباره محصولات رایگان فقط از طریق دیدگاه اقدام نمایید. جهت مشاوره در موارد دیگر مانند سفارش پروژه، درخواست همکاری ، مشاوره در خرید از راه های زیر می تواند اقدام نمایید.


ایمیل:         info@mapscale.ir


مشاوره:      09378407423


واتساپ:      09378407423


 

آموزش مفید بود؟

امتیاز دهید و به اشتراک بگذارید.
همچنین بخوانید:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست